Чавайн, Сергей Григорьевич: различия между версиями

Нет описания правки
{{Палыме еҥ
[[Файл:Chavain.gif|thumb|250px |лӱм = Сергей Григорьевич Чавайн]]
|оригинал лӱм = Кыргори Серге Чавайн
|сӱрет = Chavain.gif
|сӱретын лопкытшо = 250px
|возымаш = Сергей Чавайн
|шочмаш дене лӱм = Григорьев Сергей Григорьевич
|тыршымаш алан = [[серызе]], [[почеламутчо]], [[драматург]]
|шочын =
|шочмо вер = Царевококшайский уезд, Себе-Усад волостьысо <br /> Изи Корамас ял
|гражданство = [[Россий империй]], [[Совет Ушем]]
|подданство =
|колен =
|колымо вер = [[Моско]]
|ача =
|ава =
|пелаш =
|йоча-влак =
|чап пӧлек да премий =
|сайт =
|Commons =
}}
[[Файл:Sergei Chavain.jpg|thumb|250px|Сергей Чавайн]]
'''Сергей Григорьевич Чавайн''', тыгак '''Чавайн Кыргори Серге''' ({{Шочын|1888|10|6|0|1}} — [[1942]] [[11 Кылме]])), марий [[почеламутчо]] да [[сылнымутчо]], марий калыкын ик эн йӧратыме писательже. Тудо [[Марий йылме|шочмо йылме]] дене сылнымутан произведенийым эн первый возаш туҥалын, марий литературлан чапле негызым ыштен. Садлан илымыж годымак тудым марий сылнымутын пионерже да классикше манын пагален лумденыт.
[[Файл:Chavain.gif|thumb|250px|Сергей Григорьевич Чавайн]]
 
'''Чавайн Кыргори Серге''' ({{lang-ru|''Сергей Григорьевич Чавайн''}}) ({{Шочын|1888|10|6|0|1}} — [[1942]] [[11 Кылме]])), марий [[почеламутчо]] да [[сылнымутчо]].
===Илышкорно===
Сергей Григорьевич Чавайн (чын фамилийже Григорьев) [[1888]] ий [[6 Шыжа]]ште ([[юлиан кечышот]] почеш [[24 Идым]]ыште) шочын. Шочмо верже - Царевококшайский уезд, Себе-Усад волостьысо Изи Корамас ял (кызыт [[Морко кундем]]).
Чавайн (чын тукымлӱмжӧ Григорьев)
[[1888|1888]] ийын [[6 шыжа|6 шыжаште]] ([[Юлиан кечышот]] дене 24 идымыште) Морко кундемысе [[Изи Корамас]] ялыште шочын.
 
1904 - Озаҥысе инородческий семинарийыш тунемаш пура. Тушто руш поэт-влакын возымыштым марлаш кусараш тӱҥалеш.
 
1905 - [[Ото|"Ото"]] почеламутым воза. Ото - тиде икымше возымо марий почеламут.
 
1917 ий марте тудо 30 утла почеламутым, "Вувер" поэме-йомакым серен.
 
Семинарийым пытарымеке, 1908-1915 ийлаште Чавайн Сотнур волостьыш пурышо Пӧтъял, Руш-Шайра ялласе школлаште да Сотнур кок-классан школышто туныктен.
 
1915 - Чавайн Казахстаныш илаш кусна, Аральск кӱртньыгорно школышто туныкта.
 
[[1904]] ийыште, [[Унчо]] кок классан школым тунемын пытарымеке, С. Чавайн [[Озаҥ]] оласе учительский семинарийыш пура. Тушто руш классик-влакын творчествышт дене лишкырак палыме лиеш, руш поэт-влакын возымыштым марлаш кусараш тӱҥалеш. Варажым шке гычат возаш кумыланеш. 1905 - [[Ото|"Ото"]] почеламутым воза. Ото - тиде икымше возымо марий почеламут. Тудым варажым шуко йылмышке кусарыме.
1919 - Чавайн шочмо кундемышкыже пӧртылеш, "[[Йошкар кече]]" газетыште пашам ышта.
 
Семинарийым пытарымеке, 1908-1915 ийлаште Чавайн Сотнур волостьыш пурышо Пӧтъял, Руш-Шайра ялласе школлаште да Сотнур кок-классан школышто туныктен. Марий мланде деч ӧрдыжтат туныктымо пашаште тырша, яра жапшым творчествылан ойыра. 1917 ий марте тудо 30 утла почеламутым, "Вувер" поэме-йомакым серен.
1928 - "Мӱкш отар" пьесым воза.
 
1915 - Чавайн Казахстаныш[[Казахстан]]ыш илаш кусна, Аральск кӱртньыгорно школышто туныкта. 1919 - Чавайн шочмо кундемышкыже пӧртылеш, "[[Йошкар кече]]" газетыште пашам ышта.
1934 - [[ССРУ сылнымутчо ушем|ССРУ сылнымутчо ушем]] йыжъеҥ.
 
[[1920]] ийлаште тудо журналист, редактор семын шуко пашам ышта. 30-шо ийлаште шуко ойлымашым, поэмым, пьесым воза. Нунын коклаште «Йыланда», «Мӱкш отар» (1928), «Акпатыр», [[Элнет (роман)|«Элнет»]] произведенийже-влак кызытат кумдан чапланат. Шуко возымыжым вес йылмышке кусарыме.
1935 - "Акпатыр" пьесым сера.
 
1934 ийыште [[ССРУ сылнымутчо ушем|ССРУ сылнымутчо ушем]] йыжъеҥже лиеш, вес ийын «Акпатыр» пьесым сера. 1935-1937 "Элнет" романым воза, 1-ше ужашыже 1936 савыкталт лектеш.
 
С. Г. Чавайн йоча-влакланат ятыр возен. Нунын коклаште почеламут, ойлымаш, мыскара орлаҥге улыт. Марий книга савыктыш шуко гана посна сборник дене савыктен луктын.
[[1937|1937]] ийын [[11 кылме|11 кылмыште]] Чавайным лӱен пуштыныт.
Одарланен кушшо пушеҥге гай творческий корныжо 1937 ийыште лугыч лийын.
[[1937|1937]] ийын [[11 кылмеКылме|11 кылмыштеКылмыште]] Чавайным репрессий почеш лӱен пуштыныт.
 
==Кузе Чавайнын [[почеламутчоалмашлӱм]]жӧ лӱмжӧ лектын==
Сергей Григорьевич теве кузе воза:
<blockquote>
5212

правок