25 идым: версий-влак коклаште ойыртем

Контентым кораҥдыме Контентым ешарыме
Addbot (каҥашымаш | надыр)
и Bot: Migrating 146 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q2886 (translate me)
Тӧрлымашын возен ончыктымашыже уке
2 корно:
'''25 Идым''' — [[григориан кечышот]] почеш идалыкын 268-ше (кужемдыме ийлаште 269) кечыже. Идалык пытыме марте 97 кече кодеш.
== Пайрем-влак ==
 
 
== Лӱмгече ==
* Идым тылзын коло визымше кечынже шке лӱмгечыштым Семён да Юлиан-влак палемдат.
 
== Мо лийын ==
''Тыгак ончо: [[:Категорий:25 Идым Мо лийын]]''
* [[1763]] — Екатерина Кокымшо кугыжан кӱштыкшö почеш Павловский госпиательым почмо: тиде Российыштына икымше кугу эмлымвер лийын.
 
* [[1818]] — шымлызе Джеймс Бланделл ик [[айдеме]] деч весылан [[вӱр]]ым кусарен. Тиде икымше тыгай эксперимент лийын.
* [[1945]] — Василий Романюк [[парашют спорт|парашют]] дене эн кӱшыч тöрштен: 12 километр наре тудо парашют деч посна чоҥештен, мланде марте ик километр кодмек гына парашютшым шупшылын.
* [[2002]] — [[Иркутск вел]]ыште мландӱмбак мокточ кугу метеорит камвозын, но тудо южыштак йӱлен пытен.
== Кӧ шочын ==
''Тыгак ончо: [[:Категорий:25 Идым Кӧ шочын]]''
* [[1920]] — '''Иван Иванович Казанцев''' ('''Ялмарий Йыван'''), серызе, туныктышо, партий да тӱвыра пашаеҥ, [[Кугу Ачаэл сар]]ын геройжо. Тудо [[Кужэҥер кундем]] Коклаялыште шочын-кушкын.
 
* [[1939]] — Анатолий Александрович Ширнин, скульптор, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Ончыч Анатолий Александрович Россий Федерацийысе сӱретсымыктыш фондын Марий пӧлкаштыже шуаралтын. Йошкар-Олаште да ятыр моло олалаште чапкӱ, монумент-влак лач тудын проектше почеш чоҥалтыныт. Мутлан, рӱдӧ олаштына тудо «В космос» фонтаным чоҥен. Тыгак тудо шуко сӱретын, портретын да медальын авторжо. Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премийын лауреатше.
* [[1947]] — [[Виталий Владимирович Шапкин]], кумдан палыме артист-музыкант, Россий Федерацийын сулло артистше. [[Шернур кундем]] Тумерсолаште шочын-кушкын. Паша корныжо Йошкар-Оласе театрын оркестрже, сем училищ да 1-ше №-ан школ-интернат дене кылдалтын. Кугу чапым уста музыкант шиалтыш дене тӱнямбалсе, руш да марий классик произведений-влакым шоктымыж дене сулен. Марий семмастар-влак тудлан 60 утла произведенийым возеныт. Олык Ипай лӱмеш марий комсомол, республикысе кугыжаныш премий-влакын лауреатше.
* [[1957]] — Иван Дмитриевич Беляев муниципал да мер пашаеҥ. [[У Роҥго кундем]] Кадам ялыште шочын. Ончычсо паша корныжо Йошкар-Оласе механик завод дене кылдалтын. 1984-ше ий гыч Семёновскысо ял ушем исполкомын вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын, 5 ий администрацийымат вуйлатен. 9 ий ончыч Йошкар-Оласе погынын депутатше лийын. Суапле пашажлан чап танык дене палемдалтын.
* [[1959]] — Михаил Иванович Кудряшов, редакций пашаеҥ, [[серызе]], [[Марий Эл тӱвыран сулло пашаеҥже]] .Уста [[журналист]] «У сем» журнал редакцийыште пашам ышта, 11 ий вуйлатышыже улеш. Ятыр книган авторжо, кудышт кокла гыч «Юзо пасу», «Илыш пӧрдемыште», «Орлыкан пуйырымаш» книгаже-влакым палемдаш лиеш. Икмыняр пьесыже почеш шочмо [[Курыкмарий кундем]]ысе драмтеатр спектакльымат шынден.
== Кӧ колен ==
''Тыгак ончо: [[:Категорий:25 Идым Кӧ колен]]''
 
== Калык пале ==
'''Артамонын кечыже.''' Тиде кече деч вара кишке-влак телылан ямдылалтыт. Сонарзе-влакат Артамонын кечыжым чон вургыж вученыт: вет тиде кечын кеч ик мераҥым лӱет гын, идалык мучко сонарлаш куштылго лиеш.
 
{{commonscat|25 September}}