Абукаев-Эмгак, Вячеслав Александрович: различия между версиями

[[Файл:Эмгак.png|мини|274x274px|Вячеслав Александрович Абукаев- Эмгак (1959-2008).]][[Файл:Полан.png|мини|Йошкар-Ола-Солнечный корнымбалне верланыше "Пиштер" садысе участкыштыже. Тудым писатель шкеак куклен, изи пӧртым, мончам чоҥен.]]'''Вячеслав Абукаев-Эмгак''' (Абукаев Вячеслав Александрович) [[5 январь|(1959 ий, шорыкйол]]<nowiki/>ын 5-ше кечыже, Пошкырт кундем Мишан район Токтар ял - 2008 ий, ага тылзын 29 кечыже, Марий Эл Йошкар-Ола) - марий серызе, поэт, прозаик, драматург, кусарыше, журналист, театр пашаеҥ. 1991 ий гыч СССР (Россий) писатель ушем член, [[Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше|Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын (1991)]], Яныш Ялкайн лÿмеш премийын [[Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше|(1991)]], С. Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын (2007) лауреатше, [[Марий Элын Калык серызыже|Марий Элын Калык серызыже (2006).]]
 
== '''Илыш корныжо''' ==
Вячеслав Абукаев-Эмгак Пошкырт кундемысе Мишкан район Токтар ялеш 1958 ийыште 5 шорыкйолышто шочын. Шкеж нерген тудо тыге ойлен: [[Файл:Ему 16.png|мини|Вячеслав Абукаевлан 16 ий. |248x248пкс|шола]]<blockquote>"Шочынам мый Куткан курык пареҥге подвал Максым коремысе кÿр чыкыме изи пÿя пеленсе Манюк Любан пошкудо пöртеш. Мый шкемым Изуремыште шарнаш тÿҥалынам. Мый 1958 ий 26 декабрьыште тул гай йÿштö кастене шочын возынам. Тÿня У ийым вашлияш ямдылалтын, садлан икшывым серыкташ вашкен огытыл. 1959 ий 5 январьыште шочшо семын варарак сереныт. Тыге мый 5 январьыште шочшо семын илаш тÿҥалынам Школыш мый 1965 ийыште куд ияш каенам. Тунемме ийын икымше кечыштак туныктышо Анисия Апаевна мыйым да эше икмыняр йочам урок деч вара коден каласыш: " Те але ийготда дене изи улыда, ик ий гыч тунемаш пуреда, садлан эрла школыш ида тол". Но эрлашыжым ме адак тунемаш мийышна. Вес кечын мемнан дене школ директор вашлийын кутырыш. Ме "келшена" манын, кумыл волышо мӧҥгӧ ошкылна, но эрлашыжым адак школыш мийышна. </blockquote><blockquote>Пеш шуко ий эртымек, шочмо Токтар школыш мийымем годым, кидышкем мыйын тунемме икымше классын журналже логалын[[Файл:Вячеслав.png|мини|Студент Шкемын тунемме отметкем ончалаш шонен, журналым почымат, чылт ӧрым. Журналыште мыйын да эше кум рвезын фамилийышт возалтынат огыл. Шым ийыш шÿдымо йоча-влакым журналыштӱшкагудысо пуртен огытылпӧлемыштыже. Тугеже, мый икымше классыште тунемынат омыл. </blockquote>
Мандолиным тудлан шымлызе-землякше Силантий Сабитов пӧлеклен да шкежак шокташ туныктен. Кажне пайрем годым, тудым кучен шинчын, В.А.Абукаев семым луктын.
]]<blockquote>Пеш шуко ий эртымек, шочмо Токтар школыш мийымем годым, кидышкем мыйын тунемме икымше классын журналже логалын. Шкемын тунемме отметкем ончалаш шонен, журналым почымат, чылт ӧрым. Журналыште мыйын да эше кум рвезын фамилийышт возалтынат огыл. Шым ийыш шÿдымо йоча-влакым журналыш пуртен огытыл. Тугеже, мый икымше классыште тунемынат омыл. </blockquote>
[[Файл:Братья.png|шола|мини|248x248px|Валерий шольыж дене. Анапа. 1981.]]
<blockquote>Лудаш мый ондак тунемынам. Икымше лудмо А. Гороховын книгаже "Оҥай книга" ыле, мый тудым школ библиотекыште лудым. Поэтын кÿчык почеламутшо-влак мылам пеш келшышт, южыжым наизусть тунемым».</blockquote>
 
Рвезе школышто тунеммыж годымак «Ямде лий!» йоча газет дене кылым кучен, йöратен лудын. Газет дене икымше вашлиймашыж нерген тыге возен: «Авай мемнан Пÿнчер ялын лийын. Тушко унала кошташ пеш йöратенна. Ты ялыштак первый гана «Ямде лий!» газетым ужынам, окенам, шолыштынам, Токтарыш конденам». 5 класс гыч юнкор семын возаш тӱҥалын. <blockquote>«Кандаш классым Токтар школышто пытаренам, тичмаш образованийым Чорай школышто налынам. Тушко мый Янетов Вячеслав Александрович семын пуренам. Моланжым манаш гын, шочмем годым авам ден ачам регистрироватлалтын огытыл улмаш, садлан мыйым шочмо кагазыш авамын фамилийже дене возеныт. Но "Ямде лий" газетыште мый эре Абукаев семын печатлалтынам. Аттестат налме деч ончыч ачам дене фамилий вашталташ шонымем дене палдарышым. Тыге мый Абукаев лийым». </blockquote>[[Файл:ВячеславПолан.png|мини|Йошкар-Ола-Солнечный корнымбалне верланыше "Пиштер" садысе участкыштыже. Тудым писатель шкеак куклен, изи пӧртым, мончам чоҥен.]]Абукаев-Эмгак 1975 ийыште Марий кугыжаныш университетын историй- филологий факультетышкыже пурен. Студент жапыште палынак творчество деке шуманын. Тиде жап нерген писатель тыге шарнен: "1975 ий 19 июльышто тенгечсе выпускник Йошкар-Олаш тольым. Куртньыгорно вокзал гыч, ен-влак деч йодыштын, "Ямде лий" редакций деке миен лектым. Исинеков В.Б. лекте да пенгыдын каласыш: "Университетыш документ тӱшкагудысопуаш пӧлемыштыжекаена".
Мандолиным тудлан шымлызе-землякше Силантий Сабитов пӧлеклен да шкежак шокташ туныктен. Кажне пайрем годым, тудым кучен шинчын, В.А.Абукаев семым луктын.
]]Абукаев-Эмгак 1975 ийыште Марий кугыжаныш университетын историй- филологий факультетышкыже пурен. Студент жапыште палынак творчество деке шуманын. Тиде жап нерген писатель тыге шарнен: "1975 ий 19 июльышто тенгечсе выпускник Йошкар-Олаш тольым. Куртньыгорно вокзал гыч, ен-влак деч йодыштын, "Ямде лий" редакций деке миен лектым. Исинеков В.Б. лекте да пенгыдын каласыш: "Университетыш документ пуаш каена".
 
1970-ше ийлажын кокымшо пелештыже марий сылнымутыш пеҥгыдын тошкалын.
49

правок