Николаев, Семён Васильевич: различия между версиями

и
Нет описания правки
и
 
|пелаш =
|йоча-влак =
|чап пӧлек да премий = [[Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий]] (1970), [[Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премий|МССР-ысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премий]] (1991), [[Марий Эл Республикын Калык почеламутчыжо]] (1996).
|сайт =
|Commons =
Тунемын пытарымеке, институтыштак марий йылме кафедрыште ассистентлан пашам ыштен, марий фольклор курсым вÿден, ВЛКСМ-ын секретарь лийын. Варажым марий радиошто тыршен, корреспондент да редактор лийын, МАССР-ын Тÿвыра Министерствын инспекторжолана шоген, телевиденийыше редактор, варажым тÿҥ редактор лийын, [[Пачемыш (журнал)|«Пачемыш»]] журналын тÿҥ редакторын алмаштышыжылан ыштен. 1975–1984 ийлаште – [[Ончыко (журнал)|«Ончыко»]] журналын тÿҥ редакторжо. Писатель ушемын консультант лийын. Вараже – РМЭ-н госсекретарьын советникше лийын. Шуко ий республикысе калык усталык рÿдер пелен самырак возгалыше паша шотышто лабораторийлан вуйын шоген.
 
Самырак пагытыштак почеламут-влакым возгалаш тÿҥалын. 1956 ийыште – икымше почеламуткорно-влак савыкталтыт. С. Николаев студент нерген, ялысе ÿдыр да рвезе-влак нерген, йӧратымаш, келшымаш, романтике шÿлышан шонкалымаш нерген йӧратен возен.1962 ийыште – икымше почеламут сборникше «Шулдыраҥме пагыт» («Когда вырастают крылья) ош тÿҥям ужын. Ойырыме темым автор вес книгаштат «Латкандаш ияш-влак» («Восемнадцатилетние») шуэн. «Мустафа», «Менсуло», «Йошкар оҥан кайык» («Красногрудая птица») поэме-влакын савыкталтме деч вара С. Николаев кумдан палыме лийын.
 
50 ий наре С. Николаев сылнымутышто пашам ыштен. 17 сборникым луктын. Писатель-влак да нунын творчествышт нерген очерк-влакым поген да «Мутын нелыже да ямдыже» («Боль и радость слова») книгаш чумырен. Йомак-поэме сборникым «Йомак – умбаке» («Добрым молодцам урок») шочыктен да молымат. Тудо 300 утла мурын авторжо.
Семён Николаевын почеламутшо, поэмеже-влак «Нева», «Волга», «Октябрь» журналлаште, «Литературная Россия» газетыште лектеденыт. Кум книгам рушла Москошто да Йошкар-Олаште савыктыме. Шуко вийым, куатым С. Николаев талантан самырык-влакым кушташ пуа. Кызыт тудым шке наставник-туныктышо семын [[Иванова, Альбертина Петровна|А. Иванова]], [[Сабанцев, Геннадий Леонидович|Г. Сабанцев]], [[Осипов, Валентин Иванович|В. Осипов-Ярча]], [[Эсаулова, Светлана Николаевна|С. Эсаулова]] да молат маныт.
 
С. Николаевын произведенийже-влакым руш, украин, эстон, финн, удмурт, мордва, чуваш да моло йылмылашкат кусарыме. Тудо шочмо йылмыш В. Шекспирын, Мольерын, А. Островскийын пьесе-влакым, карел-финн эпосым «Калевала» кусарен. Тудо «Элнет» (по роману [[Чавайн, Сергей Григорьевич|С. Чавайна]]), «Сар» (по трилогии М. Рыбакова) операопер-влаклан либреттым возен.
 
== Тӱҥ произведенийже-влак ==
* Эл шижме тат: почеламут, либретто, муро [Чувство Родины: стихи, либретто, песни]. Йошкар-Ола, 1986. 128 с.
* Тӱнян тазалыкше: почеламут, муро, поэма [Здоровье мира: стихи, песни, поэма]. Йошкар-Ола, 1990. 192 с.
* Мутын нелыже да ямлыже : сылнымут очерк, почеламут [Боль и радость слова: лит. очерки, стихи]. Йошкар-Ола, 1993. 240 с.
* Йомак – умбаке!: почеламут дене серыме куд марий йомак [Добрым молодцам урок: шесть марийских сказок в стихах]. Йошкар-Ола, 1994. 192 с.
* Мутын нелыже да ямлыже : сылнымут очерк, почеламут [Боль и радость слова: лит. очерки, стихи]. Йошкар-Ола, 1996. 240 с.
* Мыйын Сарсадем : почеламут, муро, поэма [Сарсаде моя: стихи, песни, поэмы]. Йошкар-Ола, 1997. 296 с.
* Саман пудыранчык: почеламут, поэма, либретто, муро [Изломы века : стихи, поэмы, либретто, песни]. Йошкар-Ола, 2000. 304 с.
* Йӧратымем, ойгем, чон тынысем: ойырен налме муро, почеламут, поэма, йомак [Любовь моя, печаль моя и счастье : избр. песни, стихи, поэма, сказка]. Йошкар-Ола, 2005. 288 с.
 
== Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак ==
33 277

правок