Тӱҥ менюм почаш

Сануков, Ксенофонт Никанорович

(Колтымо Ксенофонт Сануков гыч)

Ксенофонт Никанорович Сануков (Санук Миконор Синопон) (1935 пургыж 5, Марий автоном область, Курыкмарий кундем, Носола ял) – марий историк, шымлызе, туныктышо, мер пашаеҥ, историй шанче кандидат (1970), историй шанче доктор (1986), профессор (1989), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1986), «Марий Эл – Венгрий» ушемын председательже (1986), Россий Гуманитар шанче Академийын академикше (1994), Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже (1998), Йошкар-Олан почётан гражданинже (2000), МарКУ-н почётан профессоржо (2004), Курыкмарий кундемын почётан гражданинже (2005), Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2005).

Ксенофонт Никанорович Сануков
Санук Миконор Синопон
Шочын:

1935 ий 5 Пургыж(1935-02-05) (84 ий)

Шочмо вер:

Курыкмарий кундем, Марийская АССР[d], Россий Совет Федератив Социализм Республик[d], Совет Социализм Республик-влак Ушем

Шанче алан:

историк

Шанче степень:

историй шанче докор

Шанче чап лӱм:

профессор

Альма-матер:

Институт истории СССР АН СССР

Пале лиеш кузе:

«Рабочий класс – ведущая сила экономического сотрудничества народов СССР (60-70-е годы)»

Чап пӧлек да премий


II степенян «Ачамландыште суаплыклан» орденын медальже «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ийым палемдымылан» медаль «Паша ветеран» медаль «Марий Элыште суаплыклан» орденын медальже
Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже, Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже, Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премий, Марий АССР Президиум Верховный Советын Чапкагазше (1966, 1985)

Илыш корныжоТӧрлаташ

Ксенофонт Никанорович 1935 ий пургыж тылзын 5-ше кечынже Марий автоном область Курыкмарий кундем Носола ялеш шочын.

Ятыр ий годсек марий калыкын да кундемын эртыме корныжым шымла. Кужу жап Марий Элын ВУЗ-лаштыже историйым, политологийым да моло предметымат туныкта.

Пытартыш жапыште 1930-шо ийласе шучко туткар пагыт нерген моткоч шуко пашам савыктен, але марте луктын каласаш лийдыме йыжыҥ дене палдарен.

Сталин культ жапысе жертве-влакым шарныме «Мемориал» ушемым вуйлата. Туткарыш логалше ятыр еҥын поро лӱмжым калыклан пӧртылташ полшен.

«Марий ушем» мер толкынын шочмо годсесак тудо ты организацийын ик эн чулым да виктарен шогышо еҥже.

Кызыт Миконор Синопон Марий кугыжаныш университетыште Ачамланде эртымгорно кафедрым вуйлата.

2005 ийыште С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше лийын.

Тӱҥ пашаже-влакТӧрлаташ

Учебник да учебный пособий-влакТӧрлаташ

  • История Марийской ССР. 7-е изд. 1992.
  • История марийского народа. Йошкар-Ола, 2011 – 184 с.

Шанче журналласе статья-влакТӧрлаташ

  • У историков Марийской АССР// История СССР. 1964, №6. – с. 217–221.
  • О дате основания города Йошкар-Ола// Вопросы истории. № 1. – с. 211–214.
  • Mareillekin paikka uudistuvassa maailmassa / Maailma ja Me. Helsinki. 1991, № 4. s .67–75
  • Die finnisch-ugrischen Volker Russlands: Gesellschafts – politische Situation und National-bevegungen – aus der Sicht eines Insiders./ Osteuropa. 1996, № 3. S. 237–254.
  • Stalinist Terror in the Mari Republic: the Attack on ‘Finno-Ugrian Bourgeois Nationalism’/ The Slavonic and East European Review. Volume 74. № 4. October 1996. P. 658–682.
  • Ethnic Identity of the mari: Between the Slavic andd Turkic Worlds// Eurasian Studies Yearbook. № 4 (2002). – Eurolingva. – Bloomington. 2002. – p. 5–24
  • Международные конгрессы финно-угроведов: тенденции и знвчение// Linguistica Uralica. XLII. – 2006. № 1. – c. 37–44

ЧапТӧрлаташ

Кылвер-влакТӧрлаташ

ЛитературТӧрлаташ