Курыкмарий кундем
Кырыкмары кымдем, Горномарийский район
Ойып
Ойып
Тисте
Тисте
Эл

Россий

Статус

Кундем

Ужашыже

Марий Эл

Административ рӱдӧ

Чыкма

Негызлыме

1921

Администраций вуйлатыше

Кубеков Леонид Зиновьевич

Официал йылме-влак

руш,марий

Калыкчот (2010 ий)

26 083

Калык-влак

марий, руш

Инаныше-влак

Танле

Кумдык

1730 км² (6-мше(о) вер)

Курыкмарий кундем картыште

Шагат ӱштӧ

MSK (UTC+4)

Телефон код

+7(3449)

Автомобиль код

12

Официал сайт

Курыкмарий кундем (курыкмарла Кырыкмары кымдем, рушла Горномарийский район) — Марий Эл Республикын ик кундемже. Рӱдолаже — Чыкма (курыкмарла Цикмӓ).

Марий Эл Республик

Вуйлымаш

ГеографийТӧрлаташ

Курыкмарий кундем Марий Эл Республикын кечывалвел-касвел ужашыштыже верланен. Юл эҥер ты кундемым кок ужашлан шелеш.

Пурла Юл серыште: Виловат, Йоласал, Эмӓн, Пайскырык, Микрӓк, Картук, Носола, Кугусола, Шӹндӹрйал, Кожерля, Шактенваж.

Шола Юл серыште: Вӹтлäмары.

Шур эҥер серыште: Ӓвӓсир, Шур-Кушыргы, Яштуга, Пӹркемсола, Краселицӹ, Этьвайныр дон Оврашныр. Кумдыкшо 1716,2 кв. км. Тышке олык, нур, чодра, эҥер, ер, куп-влак пурат. Юлын пурла серыштыже верланыше ужаш Курык вел лӱмдалтеш. Шола ужашыже Олык вел маналтеш.

ЭртыкТӧрлаташ

Курыкмарий кундемын эртымгорныжо акрет жап гычак тӱҥалеш. Археологий шымлымаш ончыктен: тиде верыште ожнысек калык колым кучен, сонарыш коштын, емыжым, мӱйым поген. Варажым мландым куралаш да вольыкым ончаш тӱҥалын. Акрет финн-угор тӱшка гыч тыште ожнысо марий-влак лектыныт, нунак курыкмарий калыкын кугезышт лийыныт.

X — XIII курымлаште Курык вел ужаш Юл Булгарийыш пурен, Русьлан йӧзакым тӱлен. XIII-XV курымлаште курыкмарий мланде Шӧртньӧ Ордан кид йымалныже лийын, вара (XV-XVI курымлаште) Озаҥысе ханлыкыш ушнен.

Курыкмарий йылмеМарий Эл Республикын кугыжаныш йылме улеш.

Тыгак ончоТӧрлаташ

Ӧрдыж кылвер-влакТӧрлаташ