теле
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
             
2023 ий

13 теле (13 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 347-ше (кужемдыме ийлаште 348) кечыже. Идалык пытыме марте 18 кече кодеш.

Пайрем да памятный дате-влакПравить

  • Андрей Первозванный апостолым шарныме кече.
  •   Мальта — Республик кече.

ЛӱмгечеПравить

  • Андрей, Фрументий, Иван-влакын лӱм кечышт.

Событий-влакПравить

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечысе событий-влак

Тиде кечын:

  • 1642 ий — Абель Тасман европеец-влак кокла гыч икымше У Зеландий отром муын.
  • 1742 ий — Елизавета Петровна кугыжа еврей-влакым Россий гыч поктен колташ кÿштыкым луктын.
  • 1971 ий — кумдан чапланыше «Джентельмены удачи» фильмын премьерыже лийын.
  • 1989 ий — Владимир Жириновский ЛДПСС (вара — ЛДПР) партийым чоҥен.

ШочынытПравить

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечынже шочшо-влак

  • 1925 ий — Избиенова, Екатерина Михайловна, чодыра озанлык пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло чодыразыже. Татарстаныште шочын. Техникумым тунем лекме деч вара Марий Элысе чодыра озанлыкыште пашам ышташ тӱҥалын. 1956-шо ий гыч Юркино чодыра озанлыкыште полышкалышылан, вара тӱҥ чодыразылан тыршен.
  • 1962 ий — Сахабутдинов, Газинур Габдрашитович, бизнесъеҥ. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште налын. Шке жапыштыже «Эльбрус» да «Эрцог» кооператив–влакым вуйлатен. Кызыт гын «КОМЭКС» лӱман бизнес-рӱдерым вуйлата, ты бизнес-рӱдер тӱрлӧ ончер-влакым эртара, Российысе «Консультант Плюс» компанийын Марий Элыште колтымъеҥже. Тиддеч посна тудо альпинист, бильярдист, автотурист. Футбол денат моткоч модаш йӧрата.
  • 1962 ий — Семеев, Владимир Игнатьевич, ял озанлык пашаеҥ. Тудо Кужэҥер кундем Саранур ял гыч. 1998-ше ийыште Кужэҥер кундемысе ял озанлык пӧлкан тӱҥ агрономжылан шогалын. Пасу пашаште кыртмен тыршымыжлан ятыр чаптанык дене палемдалтын.
  • 1945 ий — Айварова, Анна Спиридоновна, библиотекарь-библиограф, библиотеке пашан ветаранже. Ятыр ий книгагудылаште тыршен, Марий АССРысе тӱвыран сулло пашаеҥже.

КоленытПравить

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечынже колышо-влак

Калык палеПравить

Ондри кече. Танле кечышот почеш Андрей Первозванный апостолын кечыже.

  • Самырык ÿдыръеҥ-влак ончыкылык илышышт нерген тыге мужедыныт: садыште кÿрыштын пуртымо олмапу укшым вÿдан атыш шынденыт. Рошто пайремлан тудо лышташым колта гын, тудо ийын ÿдыр марлан кайышаш.
  • Вӱд колыштмо кече: эрдене эр эҥер вӱд деке каен, вакым ыштеныт. Вӱдым налме деч ончыч пылыш дене ий деке лишке лийын колыштыныт:
    • Вӱд мӱгыра гын мардежан, поран игече толшаш.
    • Ондри кечылан вӱд шып гын теле шып да лыжга лийшаш.